Beeldenstorm in de kruisgang introductieafbeeldingen

(10)

Wanneer?

2013

Waar?

In de tuin van het Museum Elizabeth Weeshuis in Culemborg. Het Elizabeth Weeshuis werd in 1560 gebouwd en was het eerste gebouw in de Nederlanden dat speciaal als weeshuis ontworpen werd. De naar kloosters verwijzende opzet en indeling van het weeshuis en haar omgeving (bijvoorbeeld te herkennen aan de separate jongens- en meisjes vleugel) is leidend geweest bij mijn schetsvoorstel “beeldenstorm in de kruisgang”.

Wie?

Speciaal voor het Museum Elizabeth Weeshuis heb ik samen met Anna van Suchtelen en Helma van Nuenen het kunstproject “Wees” ontwikkeld. Met het gebouw en haar geschiedenis als onderwerp kwamen we tot heel uiteenlopende voorstellen, die naast elkaar in het museum zichtbaar zouden zijn. Het kunstproject heeft uiteindelijk geen doorgang gevonden. Het schetsvoorstel “beeldenstorm in de kruisgang” is mijn bijdrage aan het project.

Waarom?

Hoewel de huidige tuin inmiddels sterk afwijkt van de oorspronkelijke, staat hij symbool voor het gereglementeerde leven in het weeshuis. De toeschouwer ontdekt de tuin in een dwingend scenario, dat zich ontvouwt in delen. Een ontdekkingstocht waarin je zelf een belangrijke rol speelt en die je iets van de strak geregisseerde wereld van het weeshuis laat ervaren.

Hoe?

De plattegrond van de tuin doet denken aan een pandhof: een binnenplaats omgeven door een kloostergang. In de kloostergangen rondom het pandhof houd ik een beeldenstorm. Alle overbodige elementen worden verwijderd en geplaatst in de toegang tot het pandhof. Het pandhof stond binnen een abdij symbool voor het paradijs. De overbodige elementen uit de kruisgang vormen een obstructie naar de toegang tot dit paradijs. Het paradijs was voor de toenmalige wees, net als voor de huidige tentoonstellingsbezoeker, niet eenvoudig bereikbaar.
De toeschouwer loopt door de kloostergangen rondom het pandhof en ervaart hoe gesloten de wereld van het weeshuiscomplex is.
Tenslotte wordt de bezoeker vrijgelaten. Achter in de kloostergang begint en eindigt een wandelroute. Deze route leidt de bezoeker buiten de muren van het huidige museumterrein, door een gebied dat oorspronkelijk tot het weeshuis behoorde. Op twee plaatsen in deze wandeling kan de toeschouwer even terug kijken in de kloostergang, eenmaal door trapjes die je over de muur doen kijken en eenmaal door door een periscoop te kijken.